Od 4 września 2026 roku w Polsce obowiązują znowelizowane przepisy ruchu drogowego, które w szczególny sposób dotyczą osób dopiero rozpoczynających samodzielną jazdę. Zmiany mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa na drogach oraz ograniczenie ryzyka wypadków powodowanych przez niedoświadczonych kierowców.
Okres próbny – nowa instytucja w prawie drogowym
Osoba, która po raz pierwszy otrzyma prawo jazdy kategorii B, zostaje objęta tzw. okresem próbnym. Jego długość zależy od wieku, w jakim kierowca uzyskał uprawnienia:
- jeśli prawo jazdy zostało wydane po ukończeniu 17. roku życia – okres próbny trwa 3 lata,
- w przypadku uzyskania uprawnień w wieku 18 lat – okres próbny wynosi 2 lata.
Niezależnie od powyższego, okres próbny nie może trwać dłużej niż do ukończenia 20. roku życia.
Zero tolerancji dla alkoholu i środków odurzających
W okresie próbnym kierowca podlega bezwzględnemu zakazowi prowadzenia pojazdu po spożyciu alkoholu. Zakaz obejmuje również środki działające podobnie do alkoholu. Jest to zaostrzenie w stosunku do ogólnych przepisów, gdzie dopuszczalny poziom alkoholu we krwi wynosi 0,2 promila.
Dodatkowe obostrzenia dla kierowców przed 18. rokiem życia
Osoby, które zdobyły prawo jazdy kategorii B przed osiągnięciem pełnoletności, muszą liczyć się z dodatkowymi ograniczeniami. Do 18. urodzin ich uprawnienia są ważne wyłącznie na terytorium Polski. Ponadto przez pierwsze pół roku (ale nie dłużej niż do uzyskania pełnoletności) młody kierowca może prowadzić pojazd jedynie w obecności doświadczonego opiekuna. Osoba towarzysząca musi spełniać następujące warunki:
- mieć ukończone co najmniej 25 lat,
- posiadać prawo jazdy kategorii B od co najmniej 5 lat,
- siedzieć obok kierowcy na przednim siedzeniu,
- być trzeźwa,
- nie mieć orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów w ciągu ostatnich 5 lat.
Do 18. urodzin młody kierowca nie może również wykonywać pracy zarobkowej jako taksówkarz, nie może zajmować się okazjonalnym przewozem osób ani transportem towarów.
Punkty karne i szkolenie
Kierowca w okresie próbnym, który przekroczy 12 punktów karnych, będzie zobowiązany do odbycia w ciągu roku praktycznego szkolenia dotyczącego zagrożeń w ruchu drogowym. Udział w szkoleniu nie skutkuje jednak redukcją punktów. Jeśli natomiast taki kierowca zgromadzi 20 punktów w pierwszym roku posiadania prawa jazdy, starosta cofnie mu uprawnienia do kierowania pojazdami.
Przedłużenie okresu próbnego
Okres próbny może zostać wydłużony o kolejne 2 lata w przypadku popełnienia przez początkującego kierowcę określonego wykroczenia, potwierdzonego prawomocnym rozstrzygnięciem. Chodzi m.in. o:
- spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym,
- kierowanie pojazdem po alkoholu,
- nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu,
- nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu.
Konsekwencje dla wszystkich kierowców
Nowe przepisy wprowadzają również zmianę dotyczącą wszystkich kierujących, niezależnie od stażu. Jeśli kierowca prowadzi pojazd mimo czasowego zatrzymania prawa jazdy, starosta cofnie mu uprawnienia na 5 lat. Po tym okresie konieczne będzie ponowne uzyskanie prawa jazdy.
